Divanev, “Türkiye’nin Rahatlık Haritası” araştırmasının sonuçlarını açıkladı: Türkiye rahatlığı erteliyor, rahatlama mesaiye kalıyor! Yataş ...
Divanev, “Türkiye’nin Rahatlık Haritası” araştırmasının sonuçlarını açıkladı: Türkiye rahatlığı erteliyor, rahatlama mesaiye kalıyor!
Yataş Grup bünyesinde faaliyet gösteren mobilya markası Divanev, FutureBright Group iş birliğiyle hayata geçirdiği kapsamlı sosyal araştırma projesi “Türkiye’nin Rahatlık Haritası”nın sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Türkiye’nin rahatlama profilini, alışkanlıklarını ve psikolojik sınırlarını tüm detaylarıyla aktaran araştırma, toplumun yüzde 55’inin günde 1 saatten az rahatlayabildiğini, günün yorgunluğunun yüzde 71 oranında saat 19:00 sonrasına sıkıştığını ve zihinsel yüklerin dinlenirken bile peşimizi bırakmadığını somut verilerle ortaya koyuyor.
Divanev, Türkiye’nin rahatlık kültürünü belgelendiren ve toplumsal dinlenme alışkanlıklarını mercek altına alan kapsamlı sosyal araştırmanın sonuçları yayımlandı. Türk toplumunun beden, zihin ve kişisel alan eksenindeki dinlenme alışkanlıklarını katman katman inceleyen “Türkiye’nin Rahatlık Haritası”, rahatlamanın sadece fiziksel bir eylem olmadığını belgeliyor. Araştırma, modern yaşamın getirdiği yoğun tempo karşısında rahatlamanın, asıl olarak zihinsel yüklerden arınma, dış dünyanın uyaranlarını kapatabilme ve hayatı "pause" edebilme ihtiyacıyla başladığını kanıtlıyor.
Araştırma metodolojisi
FutureBright Group iş birliğiyle gerçekleştirilen “Türkiye’nin Rahatlık Haritası” araştırması kapsamlı bir metodolojiyle hayata geçirildi. Saha çalışması 19 Ağustos ile 3 Eylül 2026 tarihleri arasında CAWI yani bilgisayar destekli web görüşmesi yöntemiyle yürütüldü. Araştırma kapsamında Türkiye genelinde 18 ila 64 yaş aralığında NUTS-1 il dağılımına uygun 12 ili temsil eden 39 yaş ortalamasıyla toplam 1.003 kişiyle görüşüldü.
Araştırmada katılımcıların zihinsel, fiziksel ve sosyo-mekânsal dinlenme dünyasını anlamak üzere çok yönlü sorulara yanıt arandı. Bu kapsamda katılımcılara rahatlığın kişisel dünyalarındaki karşılığı ve rahatlığı en çok hangi kavramlarla ilişkilendirdikleri soruldu. Günlük ritim ve zaman yönetimi boyutunda, bireylerin kendilerine kesintisiz olarak ayırabildikleri süre ile günün ilk gerçek rahatlama anının saat kaçta gerçekleştiği sorgulandı. Zihinsel yük ve üretkenlik baskısı ekseninde ise dinlenmeyi hak etmek zorunda hissetme durumu, boş otururken duyulan suçluluk hissi, dinlenirken bile akıldan geçen sorumluluklar ve göz önündeki bir iş yüzünden dinlenmeyi yarıda kesip kalkma davranışları öne çıktı. Bariyerler ve şehir yaşamı bağlamında, daha fazla rahatlamanın önündeki ekonomik, iş odaklı veya ev içi engeller ile yaşanılan şehrin sunduğu rahatlama imkânları mercek altına alındı. Çalışmanın son bölümünde ise evdeki gündelik alışkanlıklardan hareketle koltuktaki yaşam masaya yatırılarak; evde en rahat hissedilen alanlar, koltukta geçirilen ortalama süre ve oturma biçimleri, koltuğun kişisel sığınak olma algısı, koltukta yapılan dijital veya sosyal aktiviteler incelendi.
Türkiye rahatlığı nasıl tanımlıyor?
Araştırma verilerine göre toplum için rahatlık, fiziksel konfordan çok zihindeki görünmeyen yüklerin hafiflediği ve kişinin kendini güvende hissettiği anlarda başlıyor. Toplumun rahatlıkla ilgili ilk çağrışımları incelendiğinde katılımcıların yüzde 68’i için rahatlığın stressiz bir ortam ve zihinsel dinginlik anlamına geldiği görülüyor. Rahatlık tanımında kendini güvende hissetmek yüzde 67, zihinsel olarak rahat hissetmek yüzde 66 ve kişisel alana sahip olmak yüzde 65 oranında öne çıkıyor. Ayrıca rahatlık, koşulları kendi ihtiyacına göre ayarlayabilmekle yani yüzde 74 oranında özgürlükle, yüzde 76 oranında dinginlikle ve yüzde 83 oranında tek başına kalabilmeyle eşleşiyor. Öte yandan katılımcı anlatımları ve açık uçlu bulgular, Türk insanı için gelecekle ilgili finansal kaygı yaşamamanın, borçsuz düzenli bir gelir akışına sahip olmanın ve borç düşünmemenin de zihinsel rahatlığın vazgeçilmez bir ön koşulu olduğunu gösteriyor. Genel çerçevede ise katılımcıların yüzde 66’sı rahatlığı güven, özgürlük ve kişisel alanla ilişkilendiriyor. Bu durum, Türk insanının rahatlığı lüks bir keyiften ziyade dış dünyanın belirsizliklerine, ekonomik kaygılara ve gündelik strese karşı geliştirdiği bir "psikolojik sığınak ve güvenlik ihtiyacı" olarak kodladığını gösteriyor.
Türkiye’nin 19:00 sorunu: Rahatlama mesaiye kaldı
Araştırmanın en çarpıcı ulusal bulgularından biri, gün içinde bireyin kendine ayırabildiği zamanın ne kadar kısıtlı olduğunu belgeliyor. Katılımcıların yüzde 55’i günde kesintisiz 1 saat bile rahatlama vakti bulamazken, ortalama günlük kesintisiz dinlenme süresi sadece 1,15 saat seviyesinde kalıyor. Günün ilk gerçek rahatlama anı, dış sorumluluklar geride kaldığında yüzde 71 oranında saat 19:00 sonrasına, özellikle yüzde 30 oranında 21:00-23:00 aralığına ve yüzde 22 oranında gece 23:00 sonrasına sıkışıyor. Gündüz saatlerinde rahatlayabilenlerin oranı son derece sınırlı kalırken, şehir bazında İstanbul ve Gaziantep kesintisiz rahatlama süresinin en kısa olduğu iller arasında başı çekiyor. Ortaya çıkan bu tablo, Türkiye'de gündüz saatlerinin tamamen dış dünyaya ve sorumluluklara teslim edildiğini, kişisel zamanın ise ancak günün tüm sorumlulukları geride bırakıldıktan sonraki zaman dilimine, geceye ertelendiğini kanıtlıyor.
Rahatlamanın önündeki en büyük engel üretkenlik baskısı ve susmayan zihin
Gecenin ilerleyen saatlerine hapsolmuş bu kısıtlı kişisel zaman, zihinsel yükler nedeniyle suçluluk duygusuyla yaşanıyor Toplumdaki kültürel kodları ve sürekli üretken olma baskısını belgeleyen veriler, rahatlamanın önündeki en büyük engelin zihinsel suçluluk olduğunu ortaya koyuyor. Katılımcıların yüzde 89’u rahatlamak için önce bütün işlerini bitirmeleri gerektiğini savunurken, yüzde 87’si dinlenmeyi önce hak etmesi gereken bir ödül olarak görüyor. Katılımcıların yüzde 83’ü rahatladığı anlarda bile aklından yapılacak işlerin geçtiğini ve zihnini durduramadığını belirtirken, yüzde 80’i ise gözüne takılan bir iş yüzünden dinlenmeyi yarıda kesip yeniden harekete geçtiğini ifade ediyor. Boş otururken kendini suçlu hissedenlerin oranı yüzde 66 seviyesinde gerçekleşirken, ironik bir şekilde dinlenmenin en az çalışmak kadar gerekli olduğunu düşünenlerin oranı yüzde 95 gibi yüksek bir seviyede bulunuyor. Gün boyu ertelenen bu özgürlük alanı, gecenin geç saatlerinde uykudan çalınarak geri kazanılmaya çalışılan bir "intikam uykusuzluğu" döngüsünü tetikliyor. Dinlenmenin gerekliliği mantıken kabul edilse de kendimize bu izni vermekte zorlandığımız bu tablo cinsiyet ve yaş gruplarında da farklılaşıyor; kadınlar bu zihinsel suçluluğu erkeklere kıyasla çok daha yoğun yaşarken, 55–64 yaş grubu dinlenmeyi kesin bir koşula bağlıyor ve 18–29 yaş arasındaki Z Kuşağı bu baskıyı daha az hissediyor
Gündelik bariyerler, metropol tükenmişliği ve doğaya dönüş arayışı
Yaşanılan şehrin rahatlama imkanı sunduğunu düşünenlerin oranı Anadolu kentlerinde yüzde 72 iken metropollerde yüzde 60’a geriliyor (İstanbul %58, Ankara %57, Trabzon %86, Edirne %80). Metropol insanını yoran trafik (%36), gürültü (%36) ve kalabalık (%35) gibi etkenler, bireylerde şehir ölçeğinde derin bir tükenmişlik yaratıyor. Metropollerde daha fazla rahatlama zamanı bulamamanın önündeki başlıca engeller ekonomik kaygılar (%42), iş yoğunluğu (%39) ve ev işleri (%31) olarak sıralanıyor. Cinsiyet kırılımında bu bariyerler net bir şekilde ayrışıyor: Kadınlar ev işlerini (%45) ve çocuk bakımını (%23) en büyük engel olarak görürken, erkeklerde iş yoğunluğu (%47), ekonomik kaygılar (%48) ve şehir trafiği (%28) baskın çıkıyor. Bu tablo, kadınların ev içindeki "görünmeyen emek" ve bakım sorumlulukları nedeniyle ev içinde de dinlenemediğini ortaya koyuyor
Şehir hayatının karmaşasından bunalan Türk insanı, ev dışındaki çareyi ise yüzde 73 oranında doğaya ve toprağa çekilmede (yayla, dağ, orman %45; park/mesire %32; bahçe %28) ve yüzde 65 oranında suyla temasta (sahil/deniz kenarı %53; kordon %33) arıyor. Şehirler bazında Trabzon ve Bursa doğada rahatlamayla ayrışırken; İzmir ve Samsun sahil yürüyüşleriyle öne çıkıyor.
Ev içi yaşamın merkezinde salon, koltuk ve dijital ritüeller var
Dış dünyanın karmaşasından kaçan Türkiye nüfusunun yüzde 79’u en rahat hissedilen ortam olarak kendi evini seçerken, yaşamın ağırlık merkezi yüzde 60 oranında salonda toplanıyor. Evde rahatlığın koşulları arasında yüzde 70 oranında tam sessizlik, yüzde 92 temizlik, yüzde 92 geniş alan ve yüzde 91 koltuk ilk sıralarda yer alıyor. Katılımcılar en rahat ettikleri koltukta günde ortalama 2,3 saat geçiriyor ve bu sürenin yüzde 61’i uzanarak yaşanıyor. Toplumun yüzde 91’i koltuğunu ev içinde kendine ait en özel alan olarak tanımlarken, yüzde 58’i evde herkesin oturduğu yerin belirli, sabit bir koltuk olduğunu ifade ediyor.
Koltukta vakit geçirirken insanlara en çok film/dizi izlemek (%52), telefon/tablet kullanımı (%51) ve sıcak içecekler (%46) eşlik ediyor. Katılımcıların yüzde 50’si telefonunu çoğunlukla koltukta kullandığını, yüzde 43’ü televizyon izlerken koltukta uyuyakaldığını, yüzde 19’u oyun oynadığını ve yüzde 18’i bilgisayarla çalıştığını belirtiyor.
Koltuktaki yaşam biçimi kuşaklara göre de net biçimde ayrışıyor: 18-29 yaş arası Gençler (Z Kuşağı) koltuğu telefonda zaman geçirme, laptopla çalışma ve oyun oynama gibi çok amaçlı dijital bir yaşam alanı olarak kullanırken; 55-64 yaş grubu (Boomerlar) için koltuk daha çok fiziksel dinlenme, televizyon karşısında kestirme ve sessizlik içinde uyuklama alanı işlevi görüyor.
İl bazında ise Ankara üçlü koltuk ve koltukta oyun oynamada (%29), İzmir film/dizi izleme (%68) ile bilgisayarla çalışmada, Adana ve Samsun balkonda/bahçede vakit geçirmede, Gaziantep ise mutfakta vakit geçirmede (%50) ayrışıyor. Bu tespitler, koltuğun modern ev yaşamında sadece bir mobilya olmadığını, bireyin günün tüm unvanlarını kapıda bıraktığı bir "mikro-kişisel sığınak" işlevi gördüğünü kanıtlıyor.
Konfor yetmiyor: Koltuk günlük hayatın yükünü de hafifletsin
Araştırma, tüketicinin koltuk kullanımındaki fiziksel ve fonksiyonel beklentilerini de açıkça ortaya koyuyor. Tüketici saatler geçse de bedeni yormayan bir konfor arıyor. Satın alma kararlarında kolay bakım ve kolay temizlenebilen, leke tutmayan ve pati dostu kumaşlar yüzde 92, bedeni destekleyen ergonomik rahatlık ve pratik kullanım fonksiyonları yüzde 93, yatağa dönüşebilme fonksiyonu yüzde 88 ve parçaları ayrılıp birleşebilen modüler yapı isteği yüzde 76 oranıyla ilk sıralarda yer alıyor. Tüketicinin bu beklentileri, evdeki koltuktan eşyadan sadece estetik bir duruş değil; günlük hayata uyum sağlayan ve bakımı kolay bir "yaşam partnerliği" talep ettiğini gösteriyor.
"Koltuk, günün bittiği yer değil; yeniden kendine başladığın yerdir"
“Türkiye’nin Rahatlık Haritası” araştırması, rahatlamanın dış dünyanın uyaranlarından uzaklaşma, zihinsel yükleri askıya alma ve eve dönerek kendi kabuğuna çekilme ihtiyacıyla var olduğunu kanıtlıyor. Elde edilen veriler, modern yaşamda koltuğun artık yalnızca bir mobilya olmadığını, bireylerin günün yorgunluğunu geride bıraktığı, zihinsel olarak yavaşladığı ve "Koltuk, günün bittiği yer değil; yeniden kendine başladığın yerdir" felsefesiyle özgürleştiği temel yaşam alanı haline geldiğini gözler önüne seriyor.

Hiç yorum yok
Sizlerden yorumlarınızı ve bilgi paylaşımlarınızı bekliyoruz..